Manyetik Rezonans Görüntüleme

MR radyasyon kullanılmaksızın tüm dokuları inceleyebildiğimiz en gelişmiş tıbbi görüntüleme yöntemidir.
Temel çalışma prensibi MR cihazı içinde insan vücuduna verilen radyo dalgalarına karşılık atom çekirdeklerinin oluşturduğu elektrik sinyallerinin bilgisayarlar aracılığı ile görüntüye dönüştürülmesine dayanmaktadır.
MR cihazını üstün kılan en önemli özelliği radyasyon etkisinin olmamasıdır. İnsan vücuduna bilinen hiçbir yan etkisi yoktur, gereklilik halinde gebelere bile uygulanabilmektedir.
Günümüzde yumuşak dokularda ayrım gücü en yüksek görüntüleme metodu olan MR, her üç düzlemde de (önden, yandan yada enine) kesitsel görüntü alabilme özelliğine sahiptir.
MR teknolojisindeki yeni gelişmeler incelemelerin daha hızlı, görüntülerin daha detaylı olmasına olanak vermektedir.

MR cihazının en sık kullanım alanları nelerdir?

-Beyin ve omurilik,
-göz, iç kulak, hipofiz bezi,
-bel ve boyun fıtıkları başta olmak üzere omurga hastalıkları,
-kemik, eklem, kıkırdak ve bağ yaralanmaları,
-karaciğer, böbrekler, pankreas başta olmak üzere üst karın organları,
-mesane, uterus, rahim ağzı, prostat, testisler gibi alt karın ve genital organlar son derece detaylı görüntülenebilmektedir.

Enjeksiyon yapmadan kan akımını doğrudan görüntüleyebilen MR anjiyografi tetkiki büyük kolaylık sağlamaktadır.

MR sekanslarının gelişimi sayesinde rutin inceleme süreleri birkaç dakikaya inmiştir. Kullanılan sargıların (coil) gelişimi daha yüksek sinyal alınmasını sağladığından görüntülerde detay ve kalite sürekli artmaktadır.

İleri MR Uygulamaları

Perfüzyon ağırlıklı görüntüleme:

Mikroskopik düzeyde kan akımını ve damarlanmayı gösteren bir tanı yöntemidir. İskemik yada tümöral nedenlerle normal dokudaki kapiller yatak bozulur. İskemik olaylar da hasar görmemiş dokuyu MR perfüzyon (MRP) bize gösterecektir. Prostat kanserlerinin erken tanısında lezyonun perfüzyon özelliğinden yararlanılırken, beyin tümörlerinde tedavi öncesi ve sonrasında lezyonun çevre sağlıklı dokudan sınırlandırılması mümkün olmaktadır. MRP cerrrahi, radyoterapi yada kemoterapi sonrası kalmış olabilecek bakiye (rezidü) yada nüksleri ayırt etmemize yardımcı olmaktadır.

Fonksiyonel MR Görüntüleme:

Görme ve işitme duyularımızı kullanırken, konuşma yada parmak hareketleri sırasında beyin MR da ilgili alanlarda gözlenen aktivite artışlarından özel haritalar elde edilir. Böylece beyin cerrahisi planlanarak olası fonksiyonel kayıplar en aza indirgenir.

Difüzyon traktografi görüntüleme (DTI):

Tüm hareketlerimizi kontrol eden beynin dış tabakasından ( korteks) omuriliğe kadar uzanan sinir yolları özel difüzyon programları sayesinde belirlenerek renkli haritalar oluşturulabilir. Bu sayede lezyonların bu sinir yolları ile ilişkileri dikkate alınarak cerrahi planlamalar yapılabilir.

Kartilaj haritalama:

Eklemlerimizin yüzeyi kıkırdak (kartilaj) adını verdiğimiz bir yapı ile kaplı olup, doğal yaşlanma süreci yada travmalara bağlı olarak kayba uğrayabilir. Kıkırdak yüzeylerdeki lokal defektler yada genel erozyonlar belirlenerek renkli haritalar çıkarılır. Kıkırdak transferi öncesi ya da sonrası değerlendirmelere imkan verir.

SIKÇA SORULAN SORULAR?

MR incelemeleri için ön hazırlık gerekir mi?

Üst karın bölgesi incelemelerinin aç yapılması önerilir.
Diğer MR incelemeleri herhangi bir ön hazırlık gerektirmez.

Kapalı alan korkusu (Klostrofobi) varsa MR nasıl çekilir?

Yeni nesil MR cihazlarında tünelin daha geniş olması, inceleme sürelerinin daha kısa oluşu hastaları rahatlatmaktadır. Özel ayna sistemleri ile TV izleyebilmekte, müzik dinleyebilmektedir.
MR cihazımız her iki ucunda genişleyen dizaynı ile kapalı alan korkulu (klostrofobik) hastalarda büyük kolaylık sağlamaktadır.
Ancak aşırı duyarlı hastalarda işlem öncesi verilebilecek hafif sakinleştirici ilaçlarla birlikte radyasyon olmadığı için hasta yakınının çekime eşlik etmesi genellikle mükemmel sonuç vermektedir.

Gebelere MR yapılabilir mi?

MR incelemesinin bilinen hiçbir zararı olmamasına rağmen, hamilelikte ilk 2 ay zorunluluk yoksa kullanılmaması önerilir. Hamilelik durumu yada şüphesi halinde görevlinin önceden uyarılması gerekir.

Emzirme döneminde MR çekilir mi?

Evet. Ancak incelemede kontrast madde kullanılmış ise emzirmeye bir gün ara verilmelidir.

MR incelemede ilaçlı çekim niçin yapılır?

MR incelemelerinde kimi zaman daha çok veri elde etmek amacıyla kontrast madde kullanımı gerekebilir. Kontrastlı inceleme lezyonların damarsal yapısını değerlendirme, lezyonu çevre dokulardan daha iyi ayırt edebilme olanağı verir. Kontrastlı MR anjiografi çekimlerinde damarlar hakkında çok detaylı veriler elde edilebilmektedir.
Kullanılan kontrast maddeler gadolinyum türevi olup iyot içermez. Allerjik reaksiyon olasılığı son derece nadirdir.
Kontrast maddeler böbrek yetmezliği halinde zorunlu olmadıkça kullanılmamalıdır.